Dünyada binden fazla yenilebilir mantar türü vardır. Hainler de onlara aittir. Bu mantar Pluteaceae ailesine aittir. Pluteus ve pluteus isimleri de kullanılır.
Mantar odunsu döküntüler üzerinde büyür ve orman alanının bir temsilcisidir.
Kapak dişli meyve gövdelerinde farklılık gösterirler. Plutey, popüler mantar kategorisine ait değildir, bu nedenle nadiren hasat edilir.
Çok uzun zaman önce, bilim adamları bazı türlerinin küçük dozlarda halüsinojenik psilosibin içerdiğini kanıtladılar, bu nedenle mutfak amaçları için çok dikkatli kullanılmalıdır. Yalnızca belirli türdeki tükürükler güvenlidir ve bazen mantar toplayıcıları tarafından toplanır. Doğa için bu mantarlar son derece önemli ve benzersiz bir rol oynar: ölü odunları yok ederler. Haydut mantar bir "düzenli" dir.
- Umber mantarı
- söğüt çubukları
- Beyaz görünüm
- asil tür
- Geyik mantarı
- pullu türler
- İnsan hayatındaki rolü
Bu cinsin temsilcileri Antarktika hariç her yerdedir [1]
Mantarların tür bileşimi çok az tanımlanmıştır, bu nedenle tüm dünyadaki türlerinin kesin sayısı hakkında bir şey söylemek imkansızdır [2] [3]
Şu anda, yaklaşık 50 tür incelenmiş ve tanınmıştır [4]
Bu mantarların temsilcilerinin en popüler türleri arasında [5]
Umber palyaço
Bu şartlı olarak yenilebilir bir mantardır. Kapak çapı 10 cm'yi bulabilen beyazımsı renkli, kırışıklı, ortasında küçük bir yumru var. Daha genç formlar daha yarım daire biçimli bir başlık ile ayırt edilir. Zamanla secde şeklini alır. Hamurun beyazımsı bir tonu vardır ve kesilen yerde değişir. Tadı oldukça acıdır ve taze turp gibi kokar.
Bu mantar türü genellikle ülkemizin ormanlarında ve parklarında yetişir. Genellikle geyik tükürmesi ile karıştırılır. Çok benzerler, ancak birkaç yönden farklılık gösteriyorlar:
| Umber palyaço | Ren geyiği sallanıyor |
|---|---|
| Plakalar yumuşak, çok gevşek; genç mantarlar beyazımsı bir renge sahiptir | Daha yoğun koyu renkli kaba plakalara sahiptir |
| Bacak 10 cm yüksekliğe kadar, gri-beyazımsı veya kahverengi bir renge sahiptir. Tüm uzunluk boyunca küçük ölçekler vardır. Aşağı doğru sivrilen silindirik bir şekilde farklıdır. Sağlam ve oldukça yoğun yapı | Mantarın silindirik bacakları 15 cm yüksekliğe kadar ulaşır. Tüm uzunluğu boyunca pullarla kaplı koyu kahverengi. |
| Meşe ağaçlarının odunsu kalıntılarında ve ayrıca çürümüş dişbudak ve kavak kütüklerinde bulunabilir. | İğne yapraklı ve yaprak döken ormanlarda yaşar |
Bu mantar esas olarak yaz aylarında ve sonbahar ortasına kadar büyür. Rusya topraklarında, görünümü en sık Samara, Rostov ve Perm bölgelerinde bulunabilir.
Yemeklerde oldukça nadiren kullanılır. Güvenli kullanım için çubuklar birkaç kez ıslatılmalı ve kaynatılmalıdır.
Mantar, yalnızca çeşitli yemeklerin bir bileşeni olarak işlev görür, çünkü kendi başına kesinlikle tatsızdır. Geleneksel tıp tariflerinde bulunmaz. Diğer isimler:
- gölgeli haydut;
- şemsiye hırsızı;
- plyutei kenarlı-lamelli.
Söğüt çubukları
Yenilebilir türlere aittir, ancak 1980'lerde araştırmacılar onu halüsinojenik olarak kabul ettiler. Kapağı yaklaşık 7 cm çapındadır, rengi grimsi-küldür, bazen pembe veya mavi bile bulunur. Genç temsilcilerin, sonunda açık olana dönüşen bir çan şapkası vardır. Kapağın kenarları genellikle merkezden daha koyudur. Bu türün mantarlarında yukarı doğru sivrilen beyaz bir bacak silindir şeklindedir. Yapısı biraz liflidir.
Mantarın eti hafif, hatta bazen beyazımsıdır. Mantar, ham haliyle ekşi bir tada ve oldukça yoğun bir anason aromasına sahiptir.
Köklerde, kütüklerde ve çürümüş ağaç artıklarında bulunur. Genellikle söğütlerde, meşelerde, kavaklarda yetişir.
Sadece kurutulmuş halde yenir. Halk hekimliğinde hiçbir şekilde uygulanmaz.
Beyaz ipucu
Yenilebilir bir mantardır. Şapkası 3-5 cm çapında olup, ağırlıklı olarak çan şeklinde veya tamamen yassıdır. Renk beyazımsı veya grimsidir. Bacak 6 cm yüksekliğe ulaşır, pürüzsüz ve oldukça yoğundur. Bu mantarın etinin belirgin bir kokusu ve tadı yoktur.
Çoğunlukla yaprak döken ormanlarda çürümüş ahşapta bulunur. Meşe ve kavakları tercih eder.
Çoğu zaman kurutulur veya kızartılır. Ek işlem gerektirmez.
Oldukça sık, popüler adı bulunur - membranöz plyutei.
Asil haydut
Yenmeyen bir pluteus'tur. Bu çeşidin mantarları beyaz, grimsi veya sarımsı bir kapağa sahiptir. Bazen üzerinde küçük pullar bulunur. Genç formlarda, kapak dışbükeydir, ancak zamanla düz veya basık hale gelir. Mantar dokunulamayacak kadar kurudur, ancak bazen biraz kaygandır.
Eti beyazımsıdır ve kesimde değişmez. Hoş bir mantar aromasına ve hafif tatlı bir tada sahiptir.
Bu tür, meşe ve kayın ağacı üzerinde yaprak döken ve karışık ormanlarda bulunur. Gıdalarda kullanılmaz, halk hekimliğinde kullanılmaz. Mantara genellikle "yerli" tükürük denir.
Ren geyiği sallanıyor
- Coronavirüsler: SARS-CoV-2 (COVID-19)
- COVID-19'un önlenmesi ve tedavisi için antibiyotikler: ne kadar etkilidir?
- En yaygın "ofis" hastalıkları
- votka koronavirüsü öldürür mü
- Yollarımızda nasıl hayatta kalınır?
Yenilmez görünüm. Karakteristik rengi gridir, kahverengi veya siyaha yakın meyve gövdeleri daha az yaygındır. Kağıt hamuru oldukça kırılgan, beyazımsı. Geyik, başlığının özel renginden dolayı adını aldı. Ayrıca keskin, hafif ekşi bir turp kokusuna sahiptir.
Bu türün ikizi, ilgili Pozoar (Pluteus pouzarianus), koyu kenarlı (Pluteus atromarginatus) ve geniş lamelli kolibiadır (Megacollybia platyphylla).
Bu mantar tüm Avrupa ülkelerinde uzun süre yetişir.
Mantar yenilebilir değil. Genellikle kahverengi tükürük olarak adlandırılır. [6]
Pullu çubuklar
Bu haydut, küçük pullarla grimsi kahverengi bir şapkaya sahiptir. Etlikte farklılık gösterir. Kağıt hamuru beyazımsı, kokusuzdur.
Yaprak döken ağaç üzerinde yetişir. Oldukça sık onu şehirde bulabilirsiniz. Ne yemekte ne de tıpta kullanmazlar.
İnsan hayatındaki rolü
Bu ailenin temsilcileri arasında, başlıca ren geyiği yengeci olan birden fazla yenilebilir tür vardır. Bununla birlikte, nadiren hasat edilir ve vasat kalitede bir ürün olarak kabul edilir. Umber ayrıca yemek ve kekler için de kullanılır.
Bu ailenin temsilcilerinin çoğu, örneğin asil morina ve cüce morina gibi yenmeyen mantarlardır. Bazı mantarlarda, gıda ve toksik özellikler henüz araştırılmamıştır, bu nedenle yenmez olarak kabul edilirler.
Tükürüklerin tıbbi kullanım olasılığı araştırılmaktadır [7]